Prawa autorskie obejmują prawa osobiste i prawa majątkowe. Autorskie prawa osobiste obejmują przede wszystkim prawo autora do wiązania z dziełem jego nazwiska. Prawa te nie wygasają i są niezbywalne, nie można się ich zrzec ani przenieść na inną osobę. Wśród tych praw można wymienić prawo do zachowania niezmienionej treści i formy utworu, zakazujące wprowadzania zmian, zniekształceń, przeinaczeń czy prawo do nadzoru nad korzystaniem z dzieła.
Monopol twórcy
Drugą grupę praw autorskich stanowią prawa majątkowe (ang. copyright). Autorskie prawa majątkowe powstają łącznie z powstaniem utworu i przysługują jego twórcy. W przeciwieństwie do praw osobistych są zbywalne i ograniczone w czasie. Ustawodawca przewidział tzw. monopol autorski, mianowicie na podstawie art. 17 ustawy jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, twórcy przysługuje wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim na wszystkich polach eksploatacji oraz do wynagrodzenia za korzystanie z utworu. Autorskie prawa majątkowe mogą być przedmiotem obrotu prawnego. Najpopularniejszą umową, której przedmiotem jest uregulowanie sposobu korzystania z cudzych utworów jest licencja.
Czym jest nota copyright?
W praktyce dość często w książkach czy publikacjach pojawia się nota copyright lub wskazanie, że utwór podlega prawom autorskim, a wszelkie jego kopiowanie, powielanie czy zwielokrotnianie jest zabronione i podlega. I tak jest – kopiowanie, korzystanie, modyfikowanie jest zabronione z mocy samego prawa. W polskim prawie autorskim nota copyright nie ma większego znaczenia, a jej naniesienie na utwór nie powoduje żadnych skutków w sferze prawa autorskiego.
W krajach, które ratyfikowały konwencję berneńską o ochronie dzieł literackich i artystycznych z 1886 r., stosowanie tego znaku nie jest konieczne, gdyż uznaje się, że samo utworzenie dzieła jest wystarczające do ustanowienia prawa autorskiego. Polska ratyfikowała umowę w 1934 r. i jest stroną konwencji w ostatniej redakcji paryskiej.
Zgodnie z Konwencją ochrona praw autorskich jest automatyczna, nie wymaga żadnej rejestracji, ani umieszczenia noty o prawach autorskich czy też znaczka ©. Według konwencji – czas trwania ochrony obejmuje życie autora i pięćdziesiąt lat po jego śmierci. Natomiast zgodnie art. 36 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych autorskie prawa majątkowe gasną – co do zasady – z upływem lat siedemdziesięciu.
Ochrona prawna autorskich praw osobistych
W przypadku naruszenia praw autorskich twórcy przysługuje prawna ochrona. Może domagać się od osoby, która naruszyła te prawa, roszczenia o:
–  zaniechania naruszania,
usunięcia skutków naruszenia,
– naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych lub poprzez zapłatę określonej na wskazany cel społeczne,
wydania uzyskanych korzyści.
Nie można też wykluczyć ochrony jaką gwarantuje kodeks cywilny jeżeli dojdzie również do naruszenia dóbr osobistych.
Dozwolony użytek – ograniczenia monopolu twórcy
Zgodnie z art. 23 ustawy, bez zezwolenia twórcy wolno nieodpłatnie korzystać z już rozpowszechnionego utworu w zakresie własnego użytku osobistego. Jednakże, nie upoważnia to do budowania według cudzego utworu architektonicznego i architektoniczno- urbanistycznego oraz do korzystania z elektronicznych baz danych, które posiadają cechy samodzielnego utworu, chyba że dotyczy to własnego użytku naukowego i nie jest związane z celem zarobkowym.
Ponadto, zakres własnego użytku osobistego obejmuje korzystanie z pojedynczych egzemplarzy utworów przez krąg osób pozostających w związku osobistym.
Jak zostało wyrażone w przepisach, nie wymaga zezwolenia twórcy przejściowe lub incydentalne zwielokrotnianie utworów, któremu nie można przypisać samodzielnego znaczenia gospodarczego, ale jednocześnie stanowi integralną i podstawową część procesu technologicznego oraz mające na celu wyłącznie przekaz utworu w systemie teleinformatycznym.